Democratie zonder rekensom
De democratie in Nederland heeft een merkwaardig probleem gekregen.
Iedereen mag stemmen op wat diegene belangrijk vindt, maar niemand lijkt bereid te zijn om rekensommen te maken die onvermijdelijk zijn voor de keuzes die gemaakt worden.
Neem immigratie.
Het CBS kwam in 2023 met dat er zo'n 336.000 mensen Nederland binnen kwamen. In datzelfde jaar vertrokken 264.000 mensen, dat zijn netto ruim 70.000 mensen erbij. In 2022 was dat zelfs meer dan 220.000.
Dat zijn geen politieke standpunten. Dat zijn aantallen.
En aantallen hebben gevolgen, of je dat nou politiek prettig vindt of niet.
Op dit moment is er een woningtekort in Nederland, Ons woningtekort gaat over ongeveer 390.000 huizen. Circa 20 procent van onze sociale huurwoningen gaan naar migranten terwijl deze bedoeld zijn voor starters en mensen met beperkte financiële ruimte.
Ook zegt dezelfde overheid die dit heeft veroorzaakt 900.000 woningen voor 2030 bij te moeten bouwen om de groei bij te houden.
Gemiddeld gerekend van 2022 tot en met 2025 hebben we ongeveer 83.000 woningen per jaar gebouwd.
Dus meer mensen en minder huizen.
Geen ideologie of mening, maar een rekensom met een uitkomst de verkeerde richting op.
En dan kunnen mensen nog verbaasd zijn dat de huisprijzen exploderen.
Een gemiddelde koopwoning is nu ongeveer 430.000 euro in Nederland, als je dit vergelijkt met 10 jaar geleden was dat nog 230.000 euro. Het lijkt me niet dat je deze rendementen marktwerking kan noemen, dit is door de politiek genegeerde schaarste.
Bij energie wordt het interessanter.
Ons gasveld in Groningen is een van de grootste van Europa. Het bedraagde ooit zo'n 2800 kubieke meter aan gas. De gaswinning heeft de Nederlandse verzorgingsstaat 429 miljard euro opgeleverd.
Er ligt nog tussen de 450 en 550 miljard kubieke meter aan gas in de grond, met een huidige marktwaarde van 250 miljard euro.
Toch hebben we besloten de gaskraan vrijwel volledig dicht te draaien.
Niet omdat het op is.
Maar omdat de politiek er niet uitkwam.
De aardbevingen die hebben plaatsgevonden in Groningen zijn een schande geweest, ook wel de blunder van de eeuw genoemd volgens Joost Eerdmans (Ja21). Pas na 32 jaar zijn ze met een plan gekomen om mensen te willen compenseren voor het leed wat ze is aangedaan. Dat is bestuurlijk falen op zijn puurst.
Oplossen of balanceren hebben ze daar en tegen niet gedaan. Sinds 2022 zijn ze gewoon gestopt met gas uit de grond halen. Gewoon uit.
Alsof complexiteit verdwijnt als je de stekker eruit haalt.
Precies op dat moment is in Europa een energiecrisis gekomen. Gasprijzen zijn gestegen van 20 euro naar 300 euro per megawattuur en huishoudens betalen ineens honderden of zelfs duizenden euro’s meer.
En wij als Nederland? Wij hebben nog miljarden aan energie in de grond zitten.
Het lijkt een duidelijk patroon te worden.
Steeds gesprekken en debatten over immigratie en huizen bouwen zonder een gesprek over de draagkracht. Een woningtekort en geen bouwtempo. Een energiecrisis, terwijl we onze eigen gasvelden sluiten. Te veel binnengelaten mensen zonder de woningcapaciteit.
Dit zijn geen losse debatpunten meer, dit is een bepaalde gekweekte structuur.
Dit is wat er gebeurt wanneer een democratie keuzes maakt zonder afwegingen en het inzien van consequenties.
Elke verkiezingen is het weer een toneelstuk over wat er veranderen gaat, maar wat kost het?
De rekensom is simpel. Meer mensen betekent meer woningen. Meer woningen betekent meer ruimte, infrastructuur en energieverbruik en meer energieverbruik is meer productie.
Er is geen werkelijkheid waar dit niet zo is, alleen doet de politiek alsof die wel bestaat.
Problemen worden vooruitgeschoven of opgelost met tijdelijke maatregelen.
Misschien is dat wel de echte crisis.
Niet dat burgers stemmen op partijen met hun idealen, maar dat niemand inziet dat elke keuze een prijs heeft.